Аб выкананні рэзідэнтамі абавязкі па рэпатрыяцыі грашовых сродкаў у рамках заключаных валютных дагавораў
Законам «О валютным рэгуляванні і валютным кантролі» № 226-З ад 22.07.2003 з 09.07.2021 (далей – Закон) уведзены абавязак юрыдычных асоб-рэзідэнтаў па рэпатрыяцыі грашовых сродкаў па валютных дагаворах (далей – рэпатрыяцыя). Пад ёй разумеюць абавязак забяспечыць залічэнне юрыдычнымі асобамі-рэзідэнтамі на свае рахункі, адкрытыя ў банках Рэспублікі Беларусь:
- беларускіх рублёў і (або) замежнай валюты – пры экспарце;
- беларускіх рублёў і (або) замежнай валюты ў выпадку вяртання грашовых сродкаў пры невыкананні або выкананні не ў поўным аб'ёме нерэзідэнтам сваіх абавязацельстваў – пры імпарце.
Забяспечыць рэпатрыяцыю абавязана юрыдычная асоба – рэзідэнт, якая з'яўляецца бокам экспартнай, імпартнай валютнай дамовы. Пры гэтым у выпадку саступкі юрыдычнай асобай-рэзідэнтам іншай юрыдычнай асобе-рэзідэнту права патрабавання па экспартнай, імпартнай валютнай дамове абавязак па рэпатрыяцыі пераходзіць да юрыдычнай асобы-рэзідэнта, якая прыняла права патрабавання. У выпадку пераводу доўгу юрыдычнай асобай-рэзідэнтам на іншую юрыдычную асобу-рэзідэнта па імпартнай валютнай дамове абавязак па рэпатрыяцыі пераходзіць да юрыдычнай асобы-рэзідэнта, якая прыняла доўг (п.5 арт.19 Закона).
Пастановай Праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь ад 31.05.2021 N 147 «А правядзенні валютных аперацый» вызначаны парадак вызначэння юрыдычнай асобай - рэзідэнтам тэрміну рэпатрыяцыі.
Тэрмін рэпатрыяцыі вызначаецца юрыдычнай асобай - рэзідэнтам па валютных дагаворах, якія прадугледжваюць экспарт, імпарт, у адпаведнасці з якімі юрыдычная асоба - рэзідэнт выконвае свае абавязацельствы да выканання абавязацельстваў нерэзідэнтам, у наступным парадку:
- па валютным дагаворы, які прадугледжвае экспарт, - шляхам дадання да прадугледжанага ўмовамі валютнага дагавора тэрміну выканання абавязацельстваў нерэзідэнтам па аплаце перададзеных яму тавараў, нераскрытай інфармацыі, выключных правоў на аб'екты інтэлектуальнай уласнасці, маёмасных правоў, маёмасці ў арэнду, выкананых работ, аказаных паслуг перыяду, які згодна з прадугледжанымі валютнымі дагаворамі ўмовамі разлікаў неабходны для залічэння грашовых сродкаў на рахунак юрыдычнай асобы - рэзідэнта, адкрыты ў банку;
- па валютным дагаворы, які прадугледжвае імпарт, - шляхам дадання да прадугледжанага ўмовамі валютнага дагавора тэрміну выканання абавязацельстваў нерэзідэнтам па вяртанні грашовых сродкаў, унесеных юрыдычнай асобай - рэзідэнтам у якасці папярэдняй аплаты, у выпадку невыканання або выканання не ў поўным аб'ёме нерэзідэнтам абавязацельстваў па перадачы тавараў, нераскрытай інфармацыі, выключных правоў на аб'екты інтэлектуальнай уласнасці, маёмасных правоў, маёмасці ў арэнду, выкананні работ, аказанні паслуг перыяду, які згодна з прадугледжанымі валютнымі дагаворамі ўмовамі разлікаў неабходны для залічэння грашовых сродкаў на рахунак юрыдычнай асобы - рэзідэнта, адкрыты ў банку.
Устаноўлены абзацамі другім і трэцім часткі першай гэтага пункта перыяд, неабходны для залічэння грашовых сродкаў на рахунак юрыдычнай асобы - рэзідэнта, адкрыты ў банку, не павінен перавышаць 30 каляндарных дзён, за выключэннем выпадкаў замарожвання замежнымі банкамі грашовых сродкаў, блакіравання фінансавых аперацый з прычыны прымянення міжнародных санкцый.
Под тэрмінам выканання абавязацельстваў нерэзідэнтам разумеецца перыяд ад даты выканання абавязацельстваў па валютнай дамове юрыдычнай асобай - рэзідэнтам да даты, не пазней за якую нерэзідэнтам павінны быць выкананы абавязацельствы па гэтай валютнай дамове.
Датай выканання юрыдычнай асобай - рэзідэнтам абавязку, вызначанай часткай першай пункта 1 артыкула 19 Закона, з'яўляецца дата залічэння беларускіх рублёў і (або) замежнай валюты на адкрыты ў банку рахунак юрыдычнай асобы - рэзідэнта ў вызначаны ім тэрмін рэпатрыяцыі. Індывідуальныя прадпрымальнікі - рэзідэнты, натарыусы, якія ажыццяўляюць натарыяльную дзейнасць у натарыяльных бюро, якія з'яўляюцца рэзідэнтамі, вызначаюць тэрмін рэпатрыяцыі ў парадку, устаноўленым гэтым кіраўніком для юрыдычных асоб - рэзідэнтаў.
